Diabetesvereniging Nederland

Sla het menu over
  • Contact
  • Informatie voor
  • Over DVN
  • Inloggen
help mee

Time in range bij diabetes

Als je je glucosewaardes zo goed mogelijk probeert te krijgen, dan wil je zoveel mogelijk 'time in range'. Maar wat betekent time in range en hoe gebruik je het in je dagelijkse leven? Wat zijn streefwaarden en wat is het verschil met HbA1c? Je leest het hier.

Laatste update: 21 juli 2022

Ontwerp zonder titel (45)

Wat is time in range?

Time in range (ook wel TIR genoemd) is het percentage van de tijd waarop je glucosewaarden binnen de streefwaarden vallen. Dit kan per dag bekeken worden. Maar ook over een langere tijdsperiode.

Time in range = tijdsduur met goede glucosewaarden
Time above range = tijdsduur met te hoge glucosewaarden
Time below range = tijdsduur met te lage glucosewaarden

Binnen time above range en time below range vallen nog twee subcategorieën. Samen met time in range brengt dit het totaal op 5 categorieën. Van hoog naar laag ziet dat er zo uit:

  • Zeer hoog % in het gebied van 13.9 mmol/L en hoger
  • Hoog % in het gebied tussen de 10 en 13,9 mmol/L
  • Goed % in het gebied tussen de 3,9 en 10 mmol/L
  • Laag % in het gebied tussen 3 en 3,9 mmol/L
  • Zeer laag % in het gebied van 3 mmol/L en lager

De huidige glucosesensoren berekenen deze waarden automatisch en tonen deze in het scherm van reader of mobiele telefoon.

Free Style Libre & Dexcom

Time in range laat een verloop zien

Bij de vingerprikmethode beschik je over een momentopname. Je kent dan alleen de bloedglucosewaarde van het moment dat je de vingerprik hebt gedaan. Doe je 5x per dag een vingerprik, dan weet je van die 5 momenten hoe je bloedglucosewaarde was. Ook dan kan 'In Range', 'Above Range' en 'Below Range' zien, maar elke vorm van 'Time' oftewel de tijd dat je in de range zit ontbreekt. 

Een glucosesensor met de glucosewaarde continu en laat het verloop van je glucosewaarde zien. Je ziet dus je glucosewaarden over de 24 uur van elke dag. 

Het resultaat van deze continue 24-uursmeting met een sensor is onder meer de mogelijkheid om te sturen op time in range. 

Wat is het verschil met HbA1c?

Het beoordelen van time in range wordt in de diabeteszorg als een zeer belangrijke aanvulling op HbA1c gezien en kan op den duur de HbA1c (deels) vervangen.

Het HbA1c is een afspiegeling van de gemiddelde bloedglucosewaarde over de afgelopen drie maanden. Een belangrijk getal en een maatstaf voor het inschatten van je kans op complicaties.

Maar het HbA1c zegt niets over hoeveel variatie er zit in je glucosewaardes. Of waar je verbeteringen zou kunnen doorvoeren. 

De HbA1c wordt vooralsnog als de best voorspellende waarde voor complicaties gezien. Maar ook het hebben van een hogere time in range wordt geassocieerd met minder complicaties1.

De time in range hangt sterk samen met de HbA1c. Over het algemeen geldt: hoe hoger de time in range, hoe lager de HbA1c. 

Hoe hoger de TIR, hoe lager de HbA1c?

Dit is echter niet altijd zo, want iemand met veel hypo’s kan een heel laag HbA1c hebben, die omhoog gaat als iemand meer ‘in range’ zit en minder hypo’s heeft. Daar is ook direct het punt wat time in range nuttiger maakt dan HbA1c; het geeft veel meer informatie. 

De illustratie hieronder van Diatribe laat zien hoe verschillend de situatie is van drie mensen die allemaal ongeveer dezelfde HbA1C hadden over een periode van drie maanden:

the many faces-1

De vertaling van Henk-Jan Aanstoot, kinderarts en medisch directeur Diabeter Nederland, van de illustratie 'the many faces of a 7% A1c' van Diatribe is als volgt:time in range diabeter

Het percentage time in range geeft je dus zowel meer als diepere informatie over hoe je die HbA1c hebt bereikt. Dus hoe stabiel je bloedglucosewaardes over de dag zijn. Het percentage time in range zegt ook iets over je risico op complicaties op lange termijn.

De verwachting is dat de HbA1c niet meer voor elk consult bepaald hoeft te worden, omdat de time in range al genoeg informatie geeft, maar dat de HbA1c (vooralsnog) nog wel minimaal 1x per jaar bepaald zal worden. 

Wat zijn de streefwaarden voor time in range?

Artsen en wetenschappers hebben streefwaarden voor mensen met diabetes opgesteld. In het algemeen wordt geadviseerd:

  • Minstens 70 procent van de dag tussen de 3,9 en 10 mmol/L
  • Minder dan 4 procent van de dag lager dan 3,9 mmol/L
    • En minder dan 1 procent van de dag lager dan 3 mmol/L
  • Maximaal 25 procent van de tijd hoger dan 10 mmol/L
    • En minder dan 10 procent van de dag hoger dan 13,9 mmol/L

Voor ouderen en vrouwen die zwanger zijn gelden andere streefwaarden.

Time in range door middel van een sensor

Je kunt je time in range alleen volgen door het dragen van een sensor. Bij een intensief insulineschema van vier keer per dag insuline, kom je in aanmerking voor vergoeding van een sensor vanuit de basisverzekering. Iedereen met diabetes type 1 kan er dus voor kiezen om door middel van een glucosesensor de eigen time in range te volgen. 

Bij diabetes type 2 zonder insulinetoediening kom je niet in aanmerking voor vergoeding (behalve bij zwangerschap of een zwangerschapswens). Wel is er een optie om op eigen kosten af en toe een meting van twee weken te doen met een glucosensor: Geen insuline, wel een sensor.

Je kijkt in je glucosedata van je sensor in hoeverre je binnen je streefwaarden zit, hoe vaak je te hoog zit en hoe vaak te laag. Je kunt door de dag heen zien waar de problemen zitten om aan te pakken.

Ga je vervolgens aan de slag met het optimaliseren van je waarden, dan zie je het effect direct op je time in range.

Wat is het voordeel van time in range?

Time in range geeft je direct feedback op wat je gedaan hebt en wat het effect daarvan is. Je leert je lichaam en alle factoren die de glucosewaarden beïnvloeden beter kennen. Het helpt je om zelf de regie te nemen, je eetgewoonten of leefstijl aan te passen en direct te zien wat het resultaat daarvan is.

Sturen op time below range (< 3,9 mmol/l) kan je helpen om hypo's te voorkomen en hypo-unawareness te verminderen of te voorkomen. Je ziet hoe lang en wanneer je laag zit, zodat je daar je behandeling op kunt aanpassen. Door bijvoorbeeld je insulinetoediening aan te passen of door sport en beweging anders te plannen.

Sturen op time above range (>10 mmol/l) kan je helpen om hypers en lange termijn complicaties te verminderen of te voorkomen. Bijvoorbeeld door de basaalinsuline anders in te stellen of de timing van het insulinespuiten/bolussen aan te passen. 

Diabetestechnologie zoals rt-CGM
en Hybrid Closed Loop (HCL) systemen
kunnen voor veel mensen helpen om
time in range doelen (makkelijker)
te behalen. Diabetesvereniging Nederland
zet zich in voor keuzevrijheid
en brede vergoeding van hulpmiddelen
die passen bij de persoon met diabetes. 

Is time in range een wonderoplossing?

Nee, want time in range zegt ook weer niet alles. Het geeft geen informatie over hoe diep je hypo’s of hoe hoog je hypers zijn.

Ook zegt je time in range weinig over je gemiddelde bloedglucosewaarde en maar beperkt iets over glucoseschommelingen.

Daarnaast kun je ook doorslaan en altijd een bepaald percentage willen bereiken.

"Uiteindelijk gaat het niet om de cijfers
maar om hoe je je voelt."
aldus Judith Opland in Diabc april 2022

Time in range bij diabetes type 2

Time in range wordt vaak gekoppeld aan type 1 omdat het gemeten wordt door een glucosesensor. Sensoren worden voornamelijk gebruikt bij type 1 en mensen met type 2 die een intensief insulineschema volgen. 

Time in range is echter ook voor mensen met diabetes type 2 een hele goede indicatie voor de risico's op complicaties door te hoge of te lage bloedsuikers gedurende de dag. Er gaan dan ook internationaal steeds meer stemmen op om time in range bij diabetes type 2 een belangrijkere rol te geven.

Het op regelmatige basis gebruiken van een glucosesensor bij diabetes type 2 geeft veel informatie die met een de meting van een Hba1C niet bekend is. Met de huidige vergoedingsregels is gebruik van een glucosensor bij diabetes type 2 (zonder intensief insulineschema) voor eigen portemonnee.

Hoe pak je het aan?

  • Ga in overleg met je arts over een haalbare, persoonlijke time in range om op te koersen. Niet te laag, maar ook weer niet zo strak dat je er zenuwachtig van wordt;
  • Zorg dat je samen met je behandelteam realistische doelen opstelt, anders is het niet vol te houden. Als je je prima voelt met iets hogere glucosewaarden of als jouw kans op complicaties lager liggen, kun je ook andere keuzes maken.

1. Time in range, het HbA1c van de toekomst? Amsterdam UMC, afdeling Interne Geneeskunde