Diabetes insipidus

Wat is diabetes insipidus?

Diabetes insipidus is een zeldzame aandoening waarbij het lichaam moeite heeft om vocht vast te houden. Hierdoor ontstaat vaak extreme dorst en moet iemand grote hoeveelheden urine uitplassen.

De oorzaak ligt meestal in een probleem met het hormoon ADH (antidiuretisch hormoon) of in de reactie van de nieren op dit hormoon. Daardoor verliest het lichaam meer vocht dan normaal.

Symptomen van diabetes insipidus

De klachten bij diabetes insipidus zijn:

• dorst
• heel veel drinken
• heel veel plassen

Door het vele plassen kan soms uitdroging ontstaan. Hierdoor kun je last krijgen van hoge hartslag, een lage bloeddruk en constipatie.

De symptomen lijken op die van diabetes maar de oorzaak is heel anders. Daarom denken artsen soms eerst aan diabetes.

Oorzaak van diabetes insipidus

Bij diabetes insipidus maken de nieren meer urine aan dan normaal. Dat komt door een tekort aan een bepaald hormoon (het antidiuretisch hormoon, ADH). Dit hormoon zorgt er normaal gesproken voor dat er genoeg vocht in het lichaam blijft. Soms ligt de oorzaak in de hersenen, soms in de nieren. De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan.

Diabetes insipidus is niet hetzelfde als diabetes

Door de naam denken veel mensen dat diabetes insipidus een vorm van diabetes is. Dat is niet zo. Het woord diabetes betekent letterlijk ‘doorstroming’. Die naam verwijst naar het grote volume urine dat mensen met deze aandoeningen produceren.

Bij diabetes mellitus, zoals diabetes type 1 en diabetes type 2, zit het probleem in de verwerking van glucose (suiker). Het woord mellitus betekent ‘honingzoet’. Vroeger ontdekten artsen dat de urine van mensen met onbehandelde diabetes mellitus zoet was door de glucose die daarin terechtkwam.

Bij diabetes insipidus ligt de oorzaak ergens anders. Het woord insipidus betekent ‘smaakloos’. Mensen met diabetes insipidus produceren grote hoeveelheden waterige, sterk verdunde urine. De aandoening heeft niets te maken met bloedglucose, insuline of diabetes type 1 en type 2.

Vier vormen diabetes insipidus

Er zijn 4 vormen van diabetes insipidus:

• Een vorm waarbij een klier in de hersenen niet goed werkt. Daardoor heeft iemand een tekort aan het hormoon dat zorgt voor een goede vochtbalans. Dat hormoon, ADH, wordt gemaakt in de hersenen. Een tekort kan komen door bijvoorbeeld een tumor of een operatie aan de hersenen.
• Een vorm die te maken heeft met de nieren. Het hormoon ADH is voldoende aanwezig maar de nieren reageren er niet goed op. Dat kan erfelijk zijn of komen door medicijnen of andere aandoeningen.
• Een vorm die voorkomt tijdens de zwangerschap, en daarna weer verdwijnt. Dit is niet hetzelfde als zwangerschapsdiabetes.
• Een vorm die ontstaat omdat er iets mis gaat in het dorst-mechanisme dat vanuit de hersenen wordt geregeld. Je gaat dan veel drinken en plassen. Deze vorm kan ontstaan na bijvoorbeeld een tumor, een operatie aan de hersenen of medicijnen.

Bekijk meer over diabetes insipidus op erfelijkheid.nl.