Richtlijn: voeding bij diabetes

Heb je diabetes, dan speelt voeding een belangrijke rol om zo gezond mogelijk te blijven. Maar wat is gezonde voeding? Waar moet je rekening mee houden?

Adviezen over voeding bij diabetes spreken elkaar regelmatig tegen. De Voedingsrichtlijn van de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) is gebaseerd op betrouwbare onderzoeken. Wij zetten de belangrijkste adviezen uit de Voedingsrichtlijn voor je op een rij.

Ontvang magazine Diabc

Word je graag wijzer over jouw diabetes? Word lid en ontvang het blad 9x per jaar in de bus!

Ga voor voeding van kwaliteit

De verhouding tussen de hoeveelheid vet en koolhydraten in je eten is niet het belangrijkste. Het gaat er vooral om dat je goede voedingsmiddelen en dranken kiest. Hierbij kun je denken aan: 

 

  • groente en fruit 
  • noten en peulvruchten, zoals bruine bonen, kikkererwten en linzen
  • volkorenproducten, zoals volkorenbrood 
  • olijfolie

 

Volkorenbrood bevat veel meer vezels dan bruinbrood en heeft daarom de voorkeur. Let er op dat er een eetbare sticker met volkoren of VK op het brood zit. Of dat er volkoren op de verpakking staat. Spelt is een oude graansoort met ongeveer dezelfde voedingswaarde als tarwe. Het is niet beter dan tarwe. Ook niet als je diabetes hebt.

Minder vrije suikers

Producten met sterk geraffineerde granen en vrije suikers kun je beter flink beperken. Vrije suikers zijn de suikers die bijvoorbeeld aan gebak, koekjes, frisdrank, sauzen of cornflakes worden toegevoegd. Ook honing en de suikers in vruchtensappen behoren tot de vrije suikers.

Deze producten verhogen je bloedglucose gevaarlijk snel. Het zijn lege calorieën. Je neemt er makkelijk veel van. Je krijgt dan minder van de goede, beschermende stoffen binnen. Bovendien neemt je gewicht toe.

Natuurlijk moet je bij een hypo wel snel suiker nemen. De NDF Voedingsrichtlijn adviseert om echte glucose te nemen, zoals dextro’s of vergelijkbare tabletten. Want glucose komt snel in je bloed. Limonadesiroop is een minder goede oplossing. De suiker in limonadesiroop wordt steeds vaker (deels) vervangen door zoetstoffen of fructose. Fructose wordt traag omgezet in glucose, zodat je langer last hebt van je hypo.

Minder eiwit alleen bij nierproblemen

Het algemene advies om niet te veel eiwit te nemen, blijkt wetenschappelijk niet hard te maken. Zelfs niet als er sprake is van micro-albuminurie (een klein beetje eiwitverlies in urine, dat een teken kan zijn van beschadiging van de nieren en/of bloedvaten). Alleen bij ernstige nierproblemen heeft minder eiwit in je voeding zin.

Kies enkelvoudig onverzadigd vet

Het verzadigde vet in vlees, vleeswaren, koekjes, snacks, sauzen en kant- en klaarmaaltijden, is niet gezond. Het vergroot de kans op diabetes type 2. Ook al is het plantaardig, zoals palmvet, palmpitvet en kokosolie/vet. Dit vet heeft een negatief effect op je cholesterol, waardoor de kans op hart- en vaatziekten toeneemt.

Maak je minder druk over het verzadigde vet in zuivelproducten. In melk en melkproducten zitten stoffen die helpen om diabetes type 2, hart- en vaatziekten en beroertes te voorkomen. Of je voor vol of mager moet kiezen, hangt van jouw situatie af. De magere varianten hebben minder calorieën. Maar bij volle producten zit je sneller vol en heb je daarna minder snel trek.

Enkelvoudig onverzadigd vet zit onder meer in olijfolie, raapzaadolie, rijstolie en noten. Deze vetten zijn aan te raden. Ze helpen om de insulinegevoeligheid te verbeteren en verminderen de kans op hart- en vaatziekten.

Een keer per week vette vis eten, verlaagt het risico op hart- en vaatziekten. Dat komt door de omega-3 vetzuren. Voorbeelden van vette vis: zalm, makreel, haring, forel en sardines. Neem niet steeds dezelfde vis, want sommige soorten bevatten erg veel zout. In magere vis zitten weinig omega-3 vetzuren. Het gaat dan om bijvoorbeeld kabeljauw, schol, lekkerbekjes, kibbeling en tonijn.


Wil je een advies dat helemaal bij je past? Een diëtist kan je een advies op maat geven


Afvallen: koolhydraten matigen

Is je gewicht hoger dan gezond voor je is? Val dan zo'n 5 tot 10% af. Is je BMI boven de 30, dan mag het ook wel 15% zijn. Een nieuw standpunt in de Voedingsrichtlijn is de samenstelling van de voeding waarmee je kan afvallen.

Vaak helpt het om de hoeveelheid koolhydraten omlaag te brengen. Strenge koolhydraatbeperking wordt niet voor langere tijd aanbevolen. Een gematigde beperking geeft wel vaak goede resultaten voor gewicht, bloedglucosewaarden en bloedvaten. Voor de duur van 1 jaar is dat in veel onderzoeken aangetoond. De onderzoeken zijn minder duidelijk over de effecten op de lange termijn.

Heb je diabetes type 1 en last van behoorlijke glucosepieken na de maaltijden? Dan kan ook bij jou het beperken van de hoeveelheid koolhydraten helpen. Bespreek dit met je behandelaar.

Glucosepieken? Let op glycemische index

Heb je moeite je bloedglucosewaarden na de maaltijd onder de duim te houden? En zie je het niet zo zitten om minder koolhydraten te eten? Let dan op de glycemische index van je voeding.

Voedingsmiddelen met een hoge glycemische index verhogen je bloedglucosewaarden snel. Deze vervangen door voedingsmiddelen met een lage glycemische index kan bij sommigen de pieken aanzienlijk verlagen. Denk aan het vervangen van gekookte aardappelen door peulvruchten, zoals bruine en witte bonen.

Mediterraans eten is gezond

De authentieke keukens uit de landen rond de Middellandse Zee hebben een gezond eetpatroon. Veel groenten, fruit, kruiden, olijfolie, volkorenproducten, peulvruchten, noten, vis en wat gevogelte. Volgens de Voedingsrichtlijn een optimale manier om gezond en lekker samen te laten gaan.

Ontvang magazine Diabc

Ontvang magazine Diabc

Word je graag wijzer over jouw diabetes? Word lid en ontvang het blad 8x per jaar in de bus!

Met anderen praten over voeding want diabetes heb je niet alleen

Lees ook

Je eetpatroon aanpassen?

Je eetpatroon aanpassen?

Als je hoort dat je diabetes type 1 of 2 hebt, ga je je veel met voeding bezighouden.

Wat kun je zelf doen?

Wat kun je zelf doen?

Je kunt zelf veel doen om je bloedglucosewaarden te verbeteren.

Wat zijn gezonde vetten?

Wat zijn gezonde vetten?

Vet is belangrijk voor een gezond eetpatroon. Waar moet je op letten als je vetten eet?