Schildklieraandoening

Heb je diabetes, dan heb je een grotere kans om een tweede auto-immuunziekte te ontwikkelen. Bijvoorbeeld een schildklieraandoening.

Je schildklier maakt hormonen aan die ervoor zorgen dat je lichaam genoeg energie krijgt om te functioneren. Maakt je schildklier te snel of te traag hormonen, dan ontwikkel je klachten.

Doe een gift

Met jouw donatie strijden wij voor goede zorg en voluit leven voor iedereen met diabetes.

Schildklieraandoeningen komen erg vaak voor: ongeveer 1 op de 10 mensen krijgen er ooit mee te maken. Mensen met een auto-imuunaandoening zoals diabetes type 1 hebben een grotere kans deze ziekte te krijgen.

Wat doet de schildklier?

De schildklier is een orgaan dat schildklierhormonen aanmaakt. Dit hormoon speelt, via het bloed, een grote rol bij de stofwisseling in je lichaam. Stofwisseling houdt in: het opnemen van voedsel en het omzetten van dat voedsel in energie. Deze energie is nodig voor diverse functies in je lichaam. De schildklier zorgt er dus voor dat je lichaam genoeg energie krijgt om te functioneren.

Het komt voor dat de schildklier te veel of te weinig schildklierhormonen aanmaakt. Dat is het gevolg van een aandoening aan de schildklier waarbij het lichaam antilichamen (stoffen) aanmaakt tegen de eigen schildkliercellen. 

Schildklierziekten

Een goed werkende schildklier maakt dag en nacht precies genoeg schildklierhormonen aan. Dan heb je genoeg energie. Je hebt het warm genoeg als het koud is. Als het warm is, transpireer je. Je valt niet zomaar af of komt niet zomaar aan.

Door een te snel of te traag werkende schildklier loopt de stofwisseling anders dan zou moeten en ontwikkel je bepaalde klachten. Er kan sprake zijn van een schildklierziekte waarbij te veel (hyperthyreoidie) of te weinig (hypothyreoidie) hormonen worden aangemaakt.

Ziekte van Graves

De ziekte van Graves is een aandoening met een te snel werkende schildklier en komt het meest voor. Dit is een auto-immuunziekte met verschijnselen als oogklachten en/of huidaandoeningen aan scheenbenen. Deze ziekte komt bij 30% van de vrouwen en 5% van de mannen met diabetes type 1 voor.

Ziekte van Hashimoto

De meest voorkomende aandoening waarbij de schildklier traag werkt, is de ziekte van Hashimoto. Ook dit is een auto-immuunziekte met klachten aan bijvoorbeeld hoofd, huid en haar of aan het maagdarmkanaal. Hoe langer hypothyreoidie bestaat, hoe meer klachten je hebt. Mensen (met name kinderen) met een andere auto-immuunziekte zoals diabetes type 1, hebben meer kans om de ziekte te krijgen.

Welke symptomen moet je in de gaten houden?

Werkt je schildklier te snel, dan kun je last hebben van bijvoorbeeld gewichtsverlies, snelle hartslag of hartkloppingen, zweten, diarree, spierzwakte of verhoogde eetlust.

Lees de meest voorkomende klachten van een te snel werkende schildklier.

Klachten als gewichtstoename, vermoeidheid, droge huid, spierpijn of gevoeligheid voor kou kunnen wijzen op het hebben van een te traag werkende schildklier.

Lees de meest voorkomende klachten van een langzaam werkende schildklier.

Wat is het verband met diabetes?

Schildklieraandoeningen als de ziekte van Graves of de ziekte van Hashimoto zijn net als diabetes auto-immuunziekten. Mensen met een auto-immuunziekte hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van een tweede (of derde) auto-immuunziekte. We noemen dat comorbiditeit. Bij een auto-immuun schildklieraandoening komen vaak ook aandoeningen voor als diabetes type 1 of coeliakie.

Een ontregelde schildklier (te snel of te langzaam werkend) kan van invloed zijn op je insulinebehoefte en ervoor zorgen dat je bloedglucosewaarden minder stabiel zijn. Wisselen je bloedglucosewaarden sterk en lijken ze niet te reageren op je diabetesmedicatie? Laat dan via bloedonderzoek je schildklierwaarden controleren. Mogelijk dat op basis van de uitslag, je medicijnen voorgeschreven krijgt voor je schildklier.

Een aandoening aan je schildklier kun je niet zelf reguleren, in tegenstelling tot diabetes. Voor beiden geldt: meten is weten!

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Veel klachten waarvan je last kunt hebben bij een schilklieraandoening komen ook voor bij andere aandoeningen. Dit maakt het voor een arts moeilijk een diagnose te stellen op basis van de klachten. Alleen een bloedonderzoek en eventueel een echo kunnen aangeven of er sprake is van een schildklieraandoening.

Hoe worden schildklierziekten behandeld?

Als je te weinig schildklierhormoon hebt, moet je dagelijks het schildklierhormoon levothyroxine slikken. Als je ook andere medicijnen gebruikt (of overstapt op levothyroxine van een ander merk), kan dit van invloed zijn op de opname van het schildklierhormoon. Je arts en apotheker kunnen je daar meer over vertellen. 

Heb je te veel schildklierhormoon, dan kan de behandeling bestaan uit:

  • medicijnen in de vorm van schildklierremmers die de schilklierfunctie remmen tot een normaal niveau
  • een hogere dosis schildklierremmers in combinatie met schildkliertabletten om de onderdrukte functie op te vangen.


Als je medicijnen gebruikt voor de ziekte van Graves wordt jaarlijks gecontroleerd of de antilichamen verdwenen zijn en de behandeling gestopt kan worden. Er wordt dan gekeken of de schildklier het zelf weer goed kan regelen zonder medicatie. Voor de ziekte van Hashimoto geldt dat je levenslang medicijnen zal moeten gebruiken.

Ook een behandeling met radioactief jodium of een operatie van de schildklier is mogelijk.

Kan je genezen van een schildklieraandoening? 

De ziekte van Hashimoto is een aandoening die niet te genezen is. Als de schildkliercellen zijn afgebroken groeien ze niet meer terug.

Dat is anders bij de ziekte van Graves. Jaarlijks verliest de helft van de patiënten de antilichamen en krijgen ze weer een normaal werkende schildklier. Dat geldt voor 50% van de patiënten na 1 jaar, 25% van de patiënten na 2 jaar, 12,5% van de patiënten na 3 jaar enzovoort. Het kan dus vele jaren duren, maar het is mogelijk dat je geneest van je schildklieraandoening.


"Dat ik ontzettend moe was doordat mijn schildklier te traag werkt, had ik jarenlang niet door. Ik dacht dat het aan mijn diabetes lag" Steffany (27)


Doe een gift

Doe een gift

Met jouw donatie strijden wij voor goede zorg en voluit leven voor iedereen met diabetes.

Lees ook

Gezonder leven

Gezonder leven

Hoe blijf je het gezondste leven? Lees onze tips.

Verhalen

Verhalen

Lees verhalen van mensen met diabetes.

Acceptatie

Acceptatie

Diabetes heb je iedere dag. Nu de schildklierafwijking ook. Hoe kun je dit accepteren?

Met anderen praten over diabetes en een schildklieraandoening
je hebt het niet alleen