14 december 2017 | Type 2 | Onderzoek | Voeding

Diabetes type 2 op zijn retour door dieet?

Gezonde bloedglucosewaarden bereiken door een ander dieet en leefstijl, in plaats van medicijnen. Voor bijna 50% van de mensen die korter dan 6 jaar diabetes type 2 hebben en tabletten gebruiken is dit mogelijk. Dit blijkt uit nieuw onderzoek in Verenigd Koninkrijk. Dit betekent ook dat meer dan de helft helaas niet zonder medicatie kan.

 

Er zijn veel berichten te vinden in de media over hoe je diabetes kunt ‘omkeren’ door een dieet met minder koolhydraten te volgen. Het voelt oneerlijk voor mensen waarbij het niet werkt zoals gehoopt. Door verschillende omstandigheden kan de ene persoon wel zijn medicatie afbouwen door een andere leefstijl en de ander niet (helemaal).

Waar ligt dat aan?

Het vermogen van je alvleesklier om insuline te maken kan afnemen als je ouder wordt. Veel factoren, waaronder erfelijke, bepalen hoe snel dat gaat. Tegelijkertijd kan je lichaam minder gevoelig worden voor insuline en neemt de behoefte aan insuline juist toe. Zo heeft je lichaam meer insuline nodig als het lichaamsvet (vooral rond je organen) toeneemt en je spiermassa minder wordt.

Met name erfelijke factoren bepalen hoe het lichaam reageert op toegenomen lichaamsvet en weinig lichaamsbeweging. Er zijn ook mensen die wel overgewicht hebben, maar geen diabetes type 2 krijgen. Het is dus niet voor iedereen gelijk hoe hard het proces van verhoogde insulinebehoefte en verminderde productie gaat.

Wanneer krijg je diabetes type 2?

Je krijgt diabetes type 2 zodra de insulinebehoefte groter is, dan de alvleesklier kan aanmaken. Er ontstaan dan hogere, ongezonde bloedglucosewaarden. In onderstaande grafiek zie je een voorbeeldsituatie uitgebeeld in gekleurde lijnen. Op de plek waar de blauwe stijgende lijn van verhoogde insulinebehoefte en de oranje dalende lijn van insulineproductie elkaar kruisen, ontstaat de diabetes type 2 (zie rode cirkel in onderstaande grafiek).

Wat doet het dieet?

Door een strikt dieet te volgen en meer lichaamsbeweging lukt het de helft van de mensen om hun insulinebehoefte onder de (dalende) lijn van insulineproductie te houden (zie grijze lijn in de grafiek). Het dieet verbetert de insulinegevoeligheid in de spieren en de lever. Het vetgehalte in de organen vermindert en het kan de insulineafgifte verbeteren.

Het onderzoek

Dit onderzoek van Newcastle University en University of Glasgow is de eerste echt langdurige studie die zich specifiek richt op de effecten van een behandeling van diabetes type 2 door verandering in leefstijl binnen de huisartsenpraktijk. Het onderzoek is uitgevoerd onder deelnemers met diabetes type 2 die tabletten gebruikten en dus nog geen insuline-injecties nodig hadden en niet langer dan 6 jaar diabetes type 2 hadden.

Ze volgden een speciaal dieetprogramma met minder calorieën en koolhydraten, met als doel een gewichtsverlies van 15 kg. Vanaf dag 1 zijn de deelnemers gestopt met de tabletten en bloeddrukverlagende medicatie, omdat waardes enorm snel kunnen verbeteren na start van het dieet. Zij zijn voor het onderzoek 6 jaar lang gevolgd.

Resultaten

  • Bijna de helft van de deelnemers had met behulp van het dieet ook aan het einde van het onderzoek geen diabetesmedicatie nodig om gezonde glucosewaarden te houden.
  • De andere helft van de deelnemers bleef afhankelijk van diabetesmedicatie, maar had er minder van nodig.
  • Bijna een kwart van de deelnemers bereikte ten minste 15 kg gewichtsverlies na 1 jaar en de helft daarvan behield daarna een gewichtsverlies van ten minste 10 kg.
  • Deelnemers aan het dieet vonden dat hun kwaliteit van leven verbeterde.
  • Tweemaal zoveel deelnemers uit de dieetgroep kon de bloeddruk gezond houden zonder bloeddrukverlagende medicijnen, als  de groep die het dieet en vervolgprogramma niet had gevolgd. Dus niet iedereen kon zonder bloeddrukverlagende medicijnen.
  • Deze behandeling werkt alleen als de voedingsadviezen om niet weer aan te komen, worden volgehouden in combinatie met voldoende lichaamsbeweging.


Met deze uitkomsten van het onderzoek is nog niet duidelijk of de deelnemers voor de rest van hun leven hun diabetes buiten de deur kunnen houden of dit is uitgesteld naar een latere leeftijd waarop wel weer medicatie nodig is. Hiervoor is een langere onderzoeksperiode nodig.

Andere aanpak

De onderzoekers hopen dat deze uitkomsten leiden tot een andere aanpak van diabetes type 2. Verandering in leefstijl zou voor behandelaars de eerste keuze moeten zijn, in plaats van direct met medicatie te starten. Ze denken dat de diagnose van diabetes type 2 het beste moment is om deze leefstijlverandering op te pakken, omdat de motivatie dan vaak hoog is.

Denk je dat dit iets voor je is? Bespreek het dan met je huisarts. Het is belangrijk dat je goede begeleiding krijgt en niet op eigen houtje een dieet gaat volgen.

Meer lezen