6 juni 2019 | Sensoren | Flash Glucose Monitoring | Bloedglucosemeters

Minder prikken, meer meten: over CGM en FGM

Prikken en meten, dat kent iedereen met diabetes. Maar hoe vaak je ook meet. Je weet helaas niet als je een mooie waarde meet: ben je dan toch niet net op weg naar een hypo? Of juist aan het stijgen? Een continue of flash glucosemeter (CGM en FGM) geeft je die informatie wel. Wat is er op de markt? We zetten het graag voor je op een rij.

 

In het algemeen bestaat Continue Glucose Monitoring (CGM) uit een sensor, een zender en een ontvanger.

De sensor meet je glucose in het onderhuidse weefselvocht. De zender stuurt deze metingen door naar de ontvanger. Die ontvanger kan ook een insulinepomp of mobiele telefoon zijn. Op die ontvanger zie je dus je actuele waarde, trendpijlen en een grafiek. Ook kun je alarmen instellen.

Bij Flash Glucose Monitoring (FGM) gebruik je ook een sensor, maar geen zender. Je glucosewaarde zie je door te flashen: de sensor te scannen.

Drie belangrijke dingen vooraf

1. Een sensor meet niet in het bloed, maar in het onderhuidse weefselvocht. Dat betekent dat de waarde die je sensor meet, vaak afwijkt van de waarde die je bloedglucosemeter meet. In het algemeen kun je stellen dat de sensor 10 minuten achterloopt.
2. Bijna alle systemen moet je kalibreren. Dat betekent dat je een vingerprik doet en de gemeten waarde invoert in het systeem. Dat is een check of de waarde niet teveel afwijkt. De continue glucosemeter berekent de waarden vervolgens nauwkeuriger.
3. Meten ter controle blijft verstandig als je een waarde niet vertrouwt.

Wat zijn de meest gangbare systemen in Nederland?

Dexcom G5 of G6 Mobile

De Dexcom G5 of G6 Mobile CGM bestaat uit een sensor op je huid, met een zender eraan vast en een app voor iPhone en Android. In plaats van de app kun je ook een losse ontvanger met touchscreen gebruiken.
Wat doet het?
De sensor meet iedere 5 minuten je glucosewaarde in je onderhuidse weefselvocht. De zender stuurt die metingen door naar de ontvanger of app. Dat leidt tot een grafiek en trendpijlen: je kunt zien of je waarde stijgt of daalt. Ook geeft het systeem een alarm als je waarde te hoog of te laag dreigt te worden.
Duur sensor?
De G5 sensor werkt 7 dagen en de G6 sensor 10 dagen.
Voor kinderen? 
Ja, vanaf 2 jaar.
Moet je nog vingerprikken? 
De G5 sensor moet je 1 keer per 12 uur kalibreren. De G6 sensor hoef je niet te kalibreren. Soms is het wel nodig de sensorwaarde te vergelijken met een vingerprikwaarde.
Gegevens delen? 
Via een app kun je jouw gegevens delen met maximaal 5 anderen. Er is ook een Follow app, waarmee bijvoorbeeld ouders de bloedglucosewaardes van hun kind zien op hun telefoon.
Meer informatie en kosten
Bij Zkope HealthCare.

+ makkelijk gegevens delen en inzien
-  iedere week vervangen

Eversense

Het Eversense XL CGM Systeem bestaat uit een onderhuidse sensor in je bovenarm, een zender op je bovenarm en een app voor iPhone en Android.
Hoe breng je het in? 
Je arts brengt de sensor in. Een kleine ingreep van zo’n 5 minuten. De sensor is 15,7 mm lang, diameter 3,3 mm.
Duur sensor?
De sensor werkt tot 180 dagen (6 maanden).
Wat doet het?
De sensor meet elke 5 tot 15 minuten je glucosewaarde in je onderhuidse weefselvocht. De zender stuurt die metingen door naar de app op je telefoon. Dat leidt tot een grafiek en trendpijlen: je kunt zien of je waarde stijgt of daalt en hoe snel. Ook geeft de app een alarm als je waarde te hoog of te laag dreigt te worden. Is je telefoon niet in de buurt, dan geeft de zender een trilsignaal op de arm om je te waarschuwen.
Voor kinderen? 
Nog niet.
Gegevens delen? 
Je kunt de gegevens van smartphone naar e-mail verzenden, of naar de cloud.
Moet je nog vingerprikken? 
Ja, 1 keer per 12 uur om te kalibreren. 
Meer informatie en kosten
Bij Roche Diabetes Care.

+ sensor gaat lang mee
- arts moet het inbrengen

FreeStyle Libre

De FreeStyle Libre bestaat uit een sensor op de achterkant van je bovenarm, een scanner en een mobiele app. De techniek van de FSL heet Flash Glucose Monitoring. Je meet je waarde door te flashen: dat betekent de sensor scannen met een scanner en/of app op mobiel met Android (OS 5.0 en hoger) of iPhone (iOS 11 en hoger).
Wat doet het?
De sensor meet automatisch je glucosewaarde in je onderhuidse weefselvocht en slaat die waarde voortdurend op. Je kunt je actuele waarde zien door de sensor te scannen. Op de scanner of mobiele app kun je bovendien je waarden van de afgelopen acht uur zien in een grafiek, samen met een trendpijl die aangeeft of je glucosewaarde stijgt of daalt. De waarden kun je via de app ook delen met anderen.
Duur sensor? 
De sensor werkt 14 dagen.
Voor kinderen?
Vanaf 4 jaar.
Gegevens delen?
Via de LibreLink, LibreLinkUp of via de software van Abbott.
Moet je nog vingerprikken? 
Je hoeft niet te kalibreren. Meten ter controle blijft verstandig als je een waarde niet vertrouwt. De scanner is met bijbehorende strips ook te gebruiken als bloedglucosemeter
Verschil met CGM
Een CGM meet continu en je kunt dat ook steeds zien. Bij de FSL zie je de waarde pas wanneer je scant. Wel worden de waarden van 8 uur opgeslagen en die kun je dus terugzien in een grafiek. Net als de CGM heeft de FSL een trendpijl. Maar hij geeft geen alarmen. Vergeleken met de CGM is de prijs bij de FSL lager.
Meer informatie en kosten
Bij Abbott.

+ kosten
- geen alarmen

Guardian Connect

Guardian Connect bestaat uit een app (vanaf introductie alleen beschikbaar voor IOS, Android volgt later), een sensor en een zender op je huid en software.
Wat doet het?
De sensor meet continu je glucosewaarde in je onderhuidse weefselvocht en stuurt je waarden automatisch elke 5 minuten naar je mobiele telefoon. Dat leidt tot een grafiek en trendpijlen: je kunt zien of je waarde stijgt of daalt. Ook stuurt het systeem voorspellende waarschuwingen als je waarde te hoog of te laag dreigt te worden. Verder uploadt het de gegevens automatisch naar de CareLink Software van Medtronic.
Duur sensor? 
De sensor werkt 6 dagen.
Voor kinderen? 
Ja.
Gegevens delen?
Ja, van smartphone naar smartphone via de Guardian Connect app. Er kan ook een sms-waarschuwing naar iemand gestuurd worden, bijvoorbeeld wanneer jouw waarde te hoog of te laag is.
Moet je nog vingerprikken? 
Ja, 1 keer per 12 uur om te kalibreren. 
Meer informatie en kosten
Bij Medtronic.

+ handig op je telefoon
- alleen iPhone

Minimed 640G of 670G systeem

Het systeem bestaat uit de Minimed 640G of 670G insulinepomp, een sensor en een zender op je huid en software.
Wat doet het?
De sensor meet continu je glucosewaarde in je onderhuidse weefselvocht. De zender stuurt die actuele waarde iedere 5 minuten door naar je pomp. Dat leidt tot een grafiek en trendpijlen: je kunt zien of je waarde stijgt of daalt. Ook kun je alarmen instellen, als je een grenswaarde gaat bereiken, aan het bereiken bent of hebt bereikt. De pomp heeft een SmartGuard waarbij je zelf instelt wanneer en bij welke waarden de pomp moet stoppen om een hypo te voorkomen en weer mag starten om insuline toe te dienen. 
De 670G heeft dezelfde mogelijkheden als de 640G. En bovendien een automodus waarbij de pomp op basis van de sensorglucosewaarden kleine hoeveelheden insuline afgeeft als dat nodig is. De pomp stopt dan met de afgifte wanneer je onder de streefwaarde dreigt te komen. Voor maaltijden moet je wel de hoeveelheid koolhydraten invoeren. Op basis van de door jezelf ingevoerde insuline-koolhydraat-ratio kan de pomp de benodigde maaltijdbolus berekenen en toedienen na akkoord.
Duur sensor?
De 640G-sensor werkt 6 dagen en de 670G-sensor 7 dagen.
Voor kinderen?
Ja.
Gegevens delen?
Je leest de glucosewaarden uit via de computer en deelt de gegevens via CareLink Personal-software van Medtronic. CareLink®Personal-softwareCareLink® Personal-software.
Moet je nog vingerprikken? 
Ja, 1 keer per 12 uur om te kalibreren. Bij de 670G moet je als de automodus het aangeeft je bloedglucosewaarde invoeren.
Meer informatie en kosten
Bij Medtronic.

+ compleet systeem: pomp maakt gebruikt van de info die de CGM oplevert
- alleen in combinatie met Medtronic-pomp

Hoe werkt de vergoeding?

Bloedglucosemeters zitten in de basisverzekering voor iedereen die insuline gebruikt. Voor CGM en FGM geldt de vergoeding alleen onder bepaalde voorwaarden.

CGM is een kostbare therapie: denk aan duizenden euro’s per jaar. In Nederland bepalen ziekenhuizen wie een sensor mag gebruiken. Zij krijgen een aantal sensoren per jaar om in te zetten bij een beperkt aantal patiënten. Om te bepalen wie in aanmerking komt, zijn criteria opgesteld. Een zwangerschapswens is bijvoorbeeld zo’n criterium, of hypo-ongevoeligheid. Bekijk de stappen om een CGM aan te vragen.

FGM wordt momenteel vergoed aan 4 groepen:

  • Kinderen (vanaf 4 - 18 jaar) met diabetes type 1;
  • Volwassenen met diabetes type 1 van wie de bloedglucosewaarden slecht zijn in te stellen (hoger dan 8% of 64 mmol/mol);
  • Zwangere vrouwen met diabetes type 1 en 2;
  • Vrouwen met diabetes type 1 en 2 die een zwangerschapswens hebben.
     

Denk je dat je baat hebt bij een sensor? Bespreek dit met je arts of diabetesverpleegkundige. Je arts moet toestemming geven.

Drie tips voor gebruik

  • In sommige ziekenhuizen kun je een CGM lenen om tijdelijk te gebruiken. Dit kan je al veel extra informatie opleveren! Informeer ernaar bij je behandelaar.
  • Werkgevers zijn soms bereid (een deel van) de kosten op zich te nemen met het oog op duurzame inzetbaarheid. Informeer ernaar bij personeelszaken of kijk voor lees onze info over diabetes op de werkvloer.
  • Heb je een gevoelige huid? Kijk dan eens op het Trefpunt: daar vind je veel tips over huidirritatie voorkomen als je een sensor draagt.