We bereiden ons vaak goed voor op veranderingen, zoals een geboorte, huwelijk en overlijden. Maar denk jij weleens na over later met diabetes?
We bereiden ons vaak goed voor op veranderingen, zoals een geboorte, huwelijk en overlijden. Maar denk jij weleens na over later met diabetes? Je denkt er misschien niet graag aan, maar je situatie kan veranderen wanneer je ouder wordt. Misschien kun je je diabetes niet meer goed zelf regelen. Of je krijgt een andere ziekte, waardoor je anders met je diabetes om moet gaan.
Denk nu alvast na over later met diabetes
Als je nadenkt over de toekomst op een moment dat er nog niets aan de hand is, is het minder spannend. Het geeft vaak een goed gevoel. Je doet het in de eerste plaats voor jezelf. Maar je helpt ook je naasten en je zorgverleners. Zij weten dan wat jij belangrijk vindt. En waarom.
‘Ik lag ineens in het ziekenhuis met een CVA, dat had ik niet zien aankomen. En toen kwamen we er ook achter dat mijn vrouw eigenlijk helemaal niet weet hoeveel ik spuit en waar ik rekening mee hou. En dat ze niet weet hoe ze moet spuiten als ik dat niet zou kunnen. Nu ben ik weer thuis en heeft ze het ook geleerd. Als er iets met mij is, kan zij mijn diabetesmanagement overnemen.’
Vanaf de diagnose diabetes ben je bezig met binnen de streefwaarden blijven en het voorkomen van complicaties op de lange termijn. Maar richting het einde van het leven verandert dat vaak. Dan gaat het minder om later en meer om de kwaliteit van leven nu.
Soms kan een hogere streefwaarde passen bij jouw situatie. Bijvoorbeeld om het voorkomen van hypo’s, zodat de kans kleiner is dat je valt. Minder controles kan helpen om minder stress te hebben. Of stoppen met medicijnen tegen risico op lange termijn. Er is geen goed of fout. Het gaat om bedenken, bespreken en vastleggen wat jij belangrijk vindt.
Wat als je het zelf niet meer kunt?
Het kan gebeuren dat je afhankelijk wordt van zorg door iets anders dan diabetes. Bijvoorbeeld door een beroerte, kanker, dementie, longproblemen of hartproblemen. Of omdat je naar een verpleeghuis gaat. Zorgverleners doen hun best. Toch kunnen zij niet altijd alles doen zoals jij het gewend was. En niet iedereen heeft ervaring met bijvoorbeeld een insulinepomp of sensor.
Dat kan lastig zijn. Misschien voelt het alsof je iets verliest. Dat kan verdriet of onzekerheid geven. Daarom kan het helpen om je alvast af te vragen:
Door hierover na te denken, houd je regie. Ook als je later afhankelijk wordt van anderen.
‘Wanneer moet je de regulatie uit handen geven en wat kun je dan nog zelf?’
Heb je nagedacht over je wensen? Dan komt de volgende stap: erover praten.
Met wie kan je praten over je wensen voor later?
Praat over je wensen en keuzes met mensen die dicht bij je staan. Zoals je partner, kinderen of vrienden. Praat ook met een zorgverlener die je vertrouwt. Bijvoorbeeld je huisarts, specialist, praktijkondersteuner of verpleegkundige. Zij hebben ervaring en kunnen je vragen beantwoorden en advies geven.
Waarom praten over mijn wensen?
Niet iedereen weet wat diabetes precies inhoudt en al helemaal niet hoe het voor jóu werkt. Jij bepaalt zelf wat je nodig hebt, wat je deelt en wat je wilt dat anderen doen. Goede uitleg helpt daarbij. Leg duidelijk uit wat diabetes voor jou betekent. Zo begrijpt de ander jou beter.
Vraag ook aan je naaste of zorgverlener wat die nodig heeft om jouw wensen goed te begrijpen. Wat heeft hij of zij nodig om, wanneer het nodig is, te handelen op een manier die het beste bij jou past. Wees niet bang om bij te sturen als er iets verandert of als je anders gaat denken. Dat kan altijd.
Wanneer ga ik in gesprek?
Ga in gesprek over jouw wensen wanneer jij daaraan toe bent. Neem er voldoende tijd voor, maar wacht er ook weer niet te lang mee. Als je hierover in gesprek gaat als er nog niets aan de hand is dan voelt wellicht wat onverwachts voor de ander. Maar als je wacht tot je situatie verandert is er misschien niet genoeg ruimte meer om na te denken, een weloverwogen beslissing te nemen en zaken goed samen te bespreken. Wacht dus niet te lang.
Spannend
Het kan best spannend zijn hierover te praten. Het kan ook emotioneel zijn om te praten over later en iets niet meer zelf kunnen. Toch geeft het ook opluchting en duidelijkheid voor iedereen om je heen.
Nadenken en praten is belangrijk. Maar vastleggen ook. Dat kan bijvoorbeeld in je medisch dossier bij de huisarts of specialist. Of in een wilsverklaring. Bespreek met je naasten wat je hebt afgesproken. Zo weet je zeker dat iedereen hetzelfde begrijpt. En situaties kunnen veranderen. Je mag je wensen altijd aanpassen.
Let op: niet alle zorgverleners kunnen automatisch elkaars dossiers zien. Zorg dus dat je naasten weten waar je wensen staan.
Diabetesvereniging Nederland heeft een gesprekskaart gemaakt. Deze helpt je in drie stappen:
De gesprekskaart helpt je om stil te staan bij vragen zoals:
De kaart is niet bedoeld om nu al doseringen of streefwaarden vast te leggen. Het gaat om wat voor jou belangrijk is, je wensen en grenzen. Door de gesprekskaart te gebruiken, zet je een eerste stap. Je hoeft niet alles in één keer te beslissen. Begin gewoon met nadenken.
Denk na over wat jij belangrijk vindt voor later met diabetes. Praat erover met de mensen om je heen. En leg je wensen vast.
De gratis gesprekskaart helpt je daarbij.
Tijdens dit webinar neemt dr. Anouk van der Horst-Schrivers je mee in welke veranderingen je bij diabetes en ouder worden kunt tegenkomen. We staan stil bij de nieuwe richtlijn diabeteszorg bij ouderen. En bij vragen als:
Voluit leven met diabetes. Dat is waar Diabetesvereniging Nederland voor staat. Samen zetten we ons in voor goede zorg en een beter leven voor alle mensen met diabetes.