Ouderen en diabetes

Als je ouder wordt, verandert je lichaam en kan het omgaan met diabetes uitdagender worden. Wat betekent ouder worden voor je glucosewaarden? Welk effect heeft ouder worden op de diabetes of andersom? En wat kun je zelf doen om gezond en vitaal te blijven?

Invloed van ouder worden op je glucosewaarden

Naarmate je ouder wordt, verandert je stofwisseling. Dit kan invloed hebben op hoe je lichaam insuline gebruikt. Factoren die een rol kunnen spelen zijn:

• Langzamere stofwisseling: oftewel je spijsvertering gaat wat langzamer. Hierdoor komen koolhydraten (glucose) langzamer in je bloed.
• Verminderde nierfunctie: Ouderen met diabetes hebben vaker last van nieren die minder goed werken. Dit kan invloed hebben op de verwerking van medicijnen.
• Minder spiermassa: Spieren helpen bij de verwerking van glucose. Minder spiermassa betekent dat je lichaam suiker minder goed verwerkt, wat kan zorgen voor hogere glucosewaarden.
• Veranderende eetlust: Sommige ouderen hebben minder trek of eten onregelmatig. Dit kan zorgen voor schommelingen in de bloedglucosewaarden.

Medicatie en insulinegebruik bij ouderen

Bij het ouder worden kan je lichaam anders reageren op medicijnen. Hier zijn enkele aandachtspunten:

• Lagere dosering medicijnen nodig: ouderen hebben soms minder insuline of medicatie nodig door een tragere stofwisseling.
• Bijwerkingen: sommige diabetesmedicijnen kunnen een verhoogd risico op hypo’s geven. Als je ouder wordt wil je hypo’s zoveel mogelijk voorkomen. Oudere mensen herkennen hypo;s vaak minder goed. De gevolgen hiervan kunnen ernstiger zijn bij ouderen, zoals vallen en verwardheid. Bespreek daarom met je arts of je medicatie nog goed bij je past.
• Overzicht houden over medicijnen: Als je moeite hebt met het onthouden wanneer of welke medicijnen je in moet nemen, kan een arts je helpen. Bijvoorbeeld met een eenvoudiger schema of hulpmiddelen zoals een medicijndispenser.

Ouderdomsziekten en diabetes

Als je ouder bent, heb je vaker te maken met lichamelijke problemen. Dit kan het moeilijker maken om voor je diabetes te zorgen, omdat andere gezondheidsproblemen ook aandacht vragen. Vaak is het voorkomen van hypo’s daarom een belangrijk doel.

Dementie en diabetes

Dementie en diabetes komen beide vaker voor bij ouderen . Bovendien krijgen mensen met diabetes vaker dementie dan leeftijdgenoten zonder diabetes. Als je dementie hebt, kan het lastiger zijn om te onthouden dat je medicijnen moeten nemen, of je glucosewaarde moet meten. Tips om hiermee om te gaan:

• Zorg voor een vast dagritme.
• Gebruik een medicijndispenser of een herinneringsapp.
• Vraag een mantelzorger of thuiszorg om hulp bij medicatie en voeding.

Meer informatie over diabetes en dementie vind je op de website van Alzheimer Nederland.

Hart- en vaatziekten

Diabetes verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Ouderen moeten extra letten op hun bloeddruk en cholesterol. Tips:

• Probeer elke dag te bewegen, bijvoorbeeld door wandelen.
• Eet gezond en eet niet te zout.
• Laat je bloeddruk en cholesterolwaarden regelmatig controleren bij je huisarts.

Osteoporose en botbreuken

Ouderen met diabetes hebben een grotere kans op botontkalking (osteoporose). Hierdoor heb je een grotere kans op botbreuken, vooral als je valt. Tips:

• Zorg voor genoeg calcium en vitamine D in je voeding of neem extra supplementen.
• Kies voor beweging die je botten sterker maakt, zoals wandelen of lichte krachttraining.
• Voorkom vallen door goede schoenen te dragen en je huis valveilig te maken.

Oogproblemen

Diabetes kan leiden tot oogproblemen zoals diabetische retinopathie. Als je ouder wordt, kunnen ook staar en maculadegeneratie ontstaan. Bovendien komen deze oogaandoeningen ook vaker voor bij mensen met diabetes. Regelmatige oogcontroles helpen om problemen vroegtijdig op te sporen en een behandeling te starten. Goed kunnen zien kan veel plezier geven én valpartijen helpen voorkomen. Draag je een bril of lenzen? Laat deze dan regelmatig controleren of de sterkte nog goed is. Meer weten over oogproblemen door diabetes? Vraag het gratis e-book ‘Oogproblemen’ aan.

Een gezonde mond

Mondgezondheid is belangrijk als je ouder wordt, maar wordt vaak over het hoofd gezien. Bovendien is bij diabetes mondgezondheid extra belangrijk omdat door diabetes het tandvlees gevoeliger kan zijn voor ontstekingen. Dit kan weer leiden tot tandvleesaandoeningen en andere mondproblemen. Het is dus belangrijk om je mond en tanden goed te verzorgen. Regelmatige controles bij de tandarts of mondhygiënist helpen problemen te voorkomen of op tijd te behandelen.

Mentale gezondheid en diabetes

Diabetes kan mentaal belastend zijn, zeker op latere leeftijd. Je kunt te maken krijgen met stress, angst of depressie door de continue zorg voor je gezondheid. Wat helpt?

• Blijf in contact met anderen: praat met vrienden, familie of andere mensen met diabetes. Ken je niemand anders met diabetes? Op het Trefpunt van diabetes.nl kun je terecht voor al je vragen en kun je jouw ervaringen delen.
• Zorg voor ontspanning: activiteiten zoals lezen, tuinieren of muziek luisteren kunnen stress verminderen.
• Vraag hulp als je je somber voelt. Je zorgverlener kan je hierbij helpen.
• Word vrijwilliger of neem deel aan een van onze activiteiten.

Ouder worden met diabetes: wat telt echt voor jou?

Al die zorgen over je gezondheid kunnen veel energie kosten. Soms helpt het om even afstand te nemen van al dat ‘moeten’. Als je ouder wordt verandert ook je kijk op het leven. De kans op complicaties door diabetes is er altijd. Maar op een bepaalde leeftijd is het goed om jezelf af te vragen: hoeveel wil ik daar nog voor laten? Voor veel mensen telt meer hoe je je voelt, wat je nog kunt en waar je van geniet. Leven in het moment, met aandacht voor kwaliteit van leven, wordt dan belangrijker dan het vermijden van risico’s op de lange termijn. Het gaat erom wat jij belangrijk vindt. Jij kiest wat bij jou past.

Helaas heb ik inmiddels wel wat complicaties, maar ik wandel, fiets en tennis en ik voel me gezond.
Piet, 78 jaar (ten tijde van interview)

Ondersteuning en zorg op latere leeftijd

Het is belangrijk om te weten waar je terecht kunt voor hulp en zorg. Je kunt natuurlijk altijd terecht bij je eigen zorgverleners. Maar wellicht heb je daarnaast nog wat extra ondersteuning nodig. Zorgverleners die je (extra) kunnen ondersteunen als je ouder wordt zijn:

• Arts, diabetesverpleegkundige of praktijkondersteuner zorgen voor regelmatige controles en passen je behandeling aan als dat nodig is.
• Diëtist adviseert je over je voeding en past dit advies aan op jouw situatie.
• Wijkverpleegkundige of thuiszorg kunnen je ondersteunen bij dagelijkse taken zoals medicatie, douchen of huishoudelijke taken.
• Psycholoog of maatschappelijk werker kunnen je helpen als je het lastig vindt om met diabetes en ouder worden om te gaan.
• Mantelzorgers. Naast professionele hulp is het belangrijk om steun van familie of vrienden te vragen of aan te nemen. Zij kunnen ook met je meegaan naar afspraken met je zorgverlener.

Ouder worden met diabetes brengt extra uitdagingen met zich mee. Maar met de juiste zorg en leefstijl blijf je vitaal. Let op je glucosewaarden, blijf in beweging, eet gezond en vraag hulp als dat nodig is. Zo kun je op een gezonde en prettige manier ouder worden met diabetes.

Meer info

• Complicaties bij diabetes
• Suikerziekte en het risico op dementie – Alzheimer Nederland
• Samen mentale gezondheid verbeteren – Mind