Als je jong bent en diabetes hebt, kan dat best een uitdaging zijn. Je lichaam verandert en je sociale leven wordt drukker. Dan wil je niet altijd bezig zijn met je diabetes. Toch is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Diabetes hoeft je leven niet te beperken. Het vraagt wel om extra aandacht en bewuste keuzes.
Veel jongeren met diabetes willen graag zoveel mogelijk meedoen met leeftijdsgenoten. Dat is logisch! Je wilt uitgaan, sporten, reizen en genieten van het leven. Daarom is het goed om te weten hoe diabetes je lichaam beïnvloedt. Zo kun je er rekening mee houden.
Symptomen van diabetes bij jongeren zijn – net zoals bij andere mensen met diabetes – bijvoorbeeld vaak dorst en veel plassen, vaak moe zijn, en slechter zien. Meer informatie over symptomen bij diabetes vind je op de uitgebreide pagina’s over dit onderwerp.
Tijdens de puberteit verandert je lichaam door hormonen. Dit kan ervoor zorgen dat je bloedglucose vaker schommelt. Soms merk je dat je insuline minder goed werkt, waardoor je hogere bloedglucosewaarden krijgt. Op andere momenten kun je sneller last hebben van hypo’s.
Dit komt omdat hormonen zoals groeihormoon en cortisol de werking van insuline beïnvloeden. Het kan helpen om je bloedglucose regelmatig te meten. Als het nodig is kun je dan de hoeveelheid insuline aanpassen. Heb je veel last van schommelde bloedglucosewaarden (bloedsuikers)? Bespreek dit dan met je diabetesverpleegkundige of arts.
Daarnaast kunnen emoties zoals stress of verliefdheid je glucosewaarde beïnvloeden. Stress of spanning kunnen bijvoorbeeld zorgen voor hogere waardes, terwijl het bij anderen soms juist een hypo veroorzaakt. Het is goed om je hiervan bewust te zijn. Kijk wat voor jou werkt om hiermee om te gaan.
Andere jongeren met diabetes ontmoeten? Bekijk in de agenda wat er georganiseerd wordt
Jong zijn betekent vrijheid, ontdekken en genieten – ook als je diabetes hebt. Die vrijheid en een onregelmatig ritme kunnen wel invloed hebben op je bloedglucose. Laat opblijven, onregelmatig eten of lange nachten zonder slaap kunnen ervoor zorgen dat je waardes gaan schommelen.
Als je uitgaat, is het slim om voorbereid te zijn. Denk aan:
Onregelmatigheid hoort een beetje bij het leven als jongere. Je hoeft echt niet altijd volgens een vast schema te leven. Maar het helpt wel om bewuste keuzes te maken en goed voorbereid te zijn.
Ga je uit en vind je het lekker om bier, wijn of iets anders met alcohol te drinken? Weet dat alcohol invloed heeft op je bloedglucose. De meeste drankjes met alcohol bevatten koolhydraten, soms erg veel. Hierdoor stijgt je bloedglucose. Uren later kan de bloedglucose juist dalen door de eerder gedronken alcohol. Hoe dit komt lees je op de pagina ‘Alcohol en diabetes’.
Het lastige is dat een hypo door alcohol minder goed voelbaar is. Jij en de mensen om je heen denken misschien dat je gewoon moe bent. Of dat het door de drank komt, terwijl je eigenlijk een te lage glucosewaarde hebt. Daarom is het belangrijk om:
Cocktails vol suiker sla ik liever over
Loïs, 27 jaar
Drugs kunnen je bloedglucose sterk beïnvloeden, soms op onvoorspelbare manieren. Stimulerende middelen zoals XTC of cocaïne kunnen ervoor zorgen dat je bloedglucose stijgt, omdat ze stresshormonen vrijmaken. Andere drugs kunnen juist een daling veroorzaken, zeker als je vergeet te eten.
Daarnaast kunnen drugs je inschattingsvermogen aantasten. Hierdoor voel je minder goed wanneer je een hypo hebt. Of je vergeet te meten of insuline toe te dienen. Ook kun je de waarden van je glucosesensor verkeerd inschatten. Het kan zijn dat je dan niet goed reageert op wat je lichaam nodig heeft. De risico’s van drugsgebruik zijn daardoor groter dan bij mensen zonder diabetes. Overweeg je drugs te gebruiken zorg er dan voor dat je:
Het is belangrijk om je goed te informeren en geen onverantwoorde risico’s te nemen. Heb je vragen over drugs en diabetes? Bespreek dit dan met je diabetesverpleegkundige of arts.
Voor veel jongeren is sporten een leuke hobby. Het is voor iedereen gezond (zowel lichamelijk als mentaal). Als je diabetes hebt, helpt het ook om je bloedglucose stabiel te houden. Houd wel rekening met schommelingen tijdens het sporten (en daarna). De manier waarop je lichaam reageert is afhankelijk van de soort sport (duur, kracht of een mix daarvan). Ook de spanning van een wedstrijd kan invloed hebben op je glucosewaarden.
Tijdens het sporten verbruikt je lichaam meer glucose, waardoor je bloedsuiker kan dalen. Bij krachtsport of wedstrijdspanning kan de glucosewaarde eerst stijgen en pas later dalen.
Tips om veilig te sporten:
Vind je sporten niet zo leuk? Wandelen met de hond of fietsen naar school of studie is ook goed. Alle vormen van beweging helpen om je goed te voelen en je bloedglucose beter onder controle te houden. Het is een kwestie van uitproberen en ontdekken wat voor jou werkt.
Ook in relaties en tijdens intieme momenten kan diabetes een rol spelen. Hypo’s en hypers kunnen invloed hebben op je energie en stemming. Ook kan je insulinepomp of glucosesensor jou of je partner in de weg zitten. Daarnaast kan het soms lastig zijn om je diabetes bespreekbaar te maken bij je (nieuwe) partner.
Het belangrijkste is dat je je comfortabel voelt om erover te praten. Je hoeft niet meteen alles te vertellen. Het kan helpen als je partner begrijpt wat diabetes inhoudt, en wat er kan gebeuren bij een hypo.
Daarnaast kunnen hormonale veranderingen en schommelingen in je glucosewaarden effect hebben op je zin in seks of op hoe je je voelt tijdens seks. Ook kan je bloedglucose dalen of stijgen door seks. Heb je hier last van? Bespreek dan met je arts of diabetesverpleegkundige hoe je omgaat met de insulinedosering. Met je partner kun je bijvoorbeeld bespreken hoe hij/zij jou kan helpen of wat hij/zij kan verwachten.
Diabetes hoeft je niet tegen te houden om te genieten van het leven. Het kan wel helpen om je bewust te zijn van wat er speelt in je lichaam. Er is veel mogelijk als je weet wat voor jou werkt en als je goed naar jezelf luistert. Ook als je spontaan of avontuurlijk bent.
Iedereen met diabetes ervaart het anders. Waar de één veel last heeft van schommelingen, heeft de ander een vrij stabiele glucosewaarde. Het belangrijkste is dat je ontdekt wat voor jou werkt en hoe je hiermee om kunt gaan.
Praat met anderen, stel vragen en zoek de balans die bij jou past. Je staat er niet alleen voor!
Vind jij het leuk om andere jongeren met diabetes te ontmoeten? Iemand die precies weet waar je tegenaan kunt lopen als jongere? Speciaal voor jullie heeft Diabetesvereniging JONG met diabetes opgericht. Kijk op de pagina JONG met diabetes wat we voor jou kunnen betekenen.
Voluit leven met diabetes. Dat is waar Diabetesvereniging Nederland voor staat. Samen zetten we ons in voor goede zorg en een beter leven voor alle mensen met diabetes.