Atherosclerose is een ziekte van de bloedvaten. We noemen het ook wel (slag)aderverkalking. Iemand met atherosclerose heeft een groter risico op hart-en vaatziekten. Als je diabetes hebt, moet je hier extra goed op letten.
Aderverkalking komt vaker voor bij mensen met diabetes. Hierbij worden je bloedvaten langzaam nauwer, waardoor het bloed minder goed door je lichaam stroomt. Dat vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Op deze pagina lees je wat aderverkalking is, welke klachten erbij kunnen horen en wat je zelf kunt doen om de kans op verdere schade te verkleinen.
Aderverkalking is een aandoening waarbij vetten, cholesterol en andere stoffen zich ophopen in de wand van je bloedvaten. Hierdoor worden de bloedvaten nauwer en minder soepel. Het bloed kan daardoor minder goed door je lichaam stromen.
Mensen met diabetes hebben een grotere kans op aderverkalking. Een hoge bloedglucose kan de binnenkant van de bloedvaten beschadigen. Daardoor kunnen vetten zich gemakkelijker aan de vaatwand hechten.Aderverkalking ontstaat meestal langzaam. Vaak merk je er in het begin niets van.
De klachten hangen af van welk bloedvat is vernauwd. Sommige mensen hebben lange tijd geen klachten. Daarom is het belangrijk om risicofactoren op tijd aan te pakken.
| Waar zitten de vernauwde bloedvaten? | Mogelijke klachten |
| Benen | • Pijn of kramp tijdens het lopen • Koude voeten of benen • Wondjes die langzaam genezen |
| Hart | • Pijn of druk op de borst • Kortademigheid • Sneller moe zijn bij inspanning |
| Hersenen | Moeite met praten Een scheve mond Krachtverlies of een verdoofd gevoel aan één kant van het lichaam |
Diabetes veroorzaakt niet altijd aderverkalking. Wel vergroot diabetes de kans dat je er last van krijgt. Dat komt doordat een hoge bloedglucose de bloedvaten kan beschadigen. Ook hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterol, roken, weinig beweging en overgewicht vergroten het risico.Hoe langer deze risicofactoren aanwezig zijn, hoe groter de kans op schade aan de bloedvaten.
Als je diabetes hebt, is de kans op aderverkalking (atherosclerose) groter. Dat komt doordat diabetes invloed heeft op de bloedvaten. Hieronder lees je hoe dat werkt:
Als je bloedglucose vaak boven je streefwaarden uitkomt, kunnen bloedvaten beschadigen. Dat maakt het makkelijker voor vetten om zich vast te zetten in de vaatwand.
Er worden meer plaques gevormd als er meer slecht LDL-cholesterol in het bloed zit en minder goed HDL-cholesterol. Zoveel mogelijk binnen je streefwaarden zitten, heeft een positief effect op het cholesterol.
Bij diabetes is er vaak sprake van een lichte, voortdurende ontsteking in het lichaam. Die ontsteking zorgt ervoor dat de vaatwanden sneller worden aangetast.
Mensen met diabetes hebben vaker een hoge bloeddruk. Dit komt omdat de bloedvaten vaak minder soepel zijn. Een hoge bloeddruk zorgt voor extra druk op de bloedvaten, waardoor ze sneller beschadigd raken.
De bloedvaten van mensen met diabetes verouderen sneller. Dat betekent dat ze minder soepel worden en eerder verstopt kunnen raken.
Heb je diabetes type 2 en ben je benieuwd of jij een hoger risico hebt op hart-en vaatziekten?
Door aderverkalking stroomt het bloed minder goed door je lichaam. Daardoor krijgen je spieren, huid en organen minder zuurstof en voedingsstoffen.Een slechte doorbloeding kan onder andere zorgen voor:
Een goede doorbloeding is belangrijk om je lichaam gezond te houden.
De schade aan de slagaders zorgt ervoor dat vetten zoals cholesterol in de vaatwand blijven zitten. Het lichaam probeert de schade aan de slagaders te herstellen, maar dit zorgt juist voor meer problemen. Er ontstaan verdikkingen in de vaatwand. Deze noemen we plaques. Zo’n plaque bestaat uit vetten, ontstekingscellen en andere stoffen. De plaque maakt het bloedvat smaller. Hoe smaller het bloedvat, hoe moeilijker het is voor het bloed om erdoorheen te stromen.
Soms scheurt een plaque. Dan probeert het lichaam dit op te lossen met een bloedstolsel. Zo’n stolsel kan het bloedvat echter helemaal afsluiten. Daardoor komt er helemaal geen bloed meer door. Dat kan leiden tot een hartinfarct of beroerte.
Veel mensen schrikken als ze horen dat ze aderverkalking hebben. Toch betekent dit niet automatisch dat je ernstig ziek wordt of minder lang leeft. Hoe het verder gaat, hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld hoe ernstig de aderverkalking is, of je andere aandoeningen hebt en hoe goed risicofactoren worden behandeld.
Door je bloedglucose, bloeddruk en cholesterol zo veel mogelijk binnen de streefwaarden te houden, niet te roken, voldoende te bewegen en gezond te eten, kun je de kans op verdere schade verkleinen. Ook is het belangrijk om medicijnen te gebruiken zoals afgesproken met je behandelaar.
Door al deze factoren hebben mensen met diabetes een grotere kans op hart- en vaatziekten. Het is daarom belangrijk dat je regelmatig gecontroleerd wordt. Bijvoorbeeld op bloeddruk, cholesterol en de gezondheid van het hart. Proberen je bloedglucose binnen je streefwaarden te houden helpt ook om de bloedvaten gezond te houden.
Bij aderverkalking krijg je meestal medicijnen die het cholesterol in het bloed verlagen. Je kunt ook bloedverdunners krijgen zodat het bloed makkelijker door de vernauwde vaten stroomt. Als de vaten te smal worden, kun je geopereerd worden. Bij dotteren worden de bloedvaten ontstopt. Bij een bypassoperatie wordt een omleiding gemaakt om de vernauwde plek.
| Onderwerp | Belangrijk om te weten |
| Wat is aderverkalking? | De bloedvaten worden nauwer doordat vetten en andere stoffen zich ophopen in de vaatwand. |
| Wat heeft diabetes ermee te maken? | Diabetes vergroot de kans op beschadiging van de bloedvaten en daarmee op aderverkalking. |
| Welke klachten kun je krijgen? | Bijvoorbeeld pijn in de benen, pijn op de borst, kortademigheid of klachten door een verminderde doorbloeding. |
| Kun je er iets aan doen? | Ja. Gezond leven, goede behandeling en het beperken van risicofactoren kunnen helpen om verdere schade te voorkomen. |
| Wat betekent aderverkalking voor je toekomst? | Hoe het verder gaat, verschilt per persoon. Door risicofactoren goed te behandelen kun je de kans op complicaties verkleinen. |
Wat is slagaderverkalking en wat kun je eraan doen? In dit webinar leggen prof. dr. Niels Riksen en dr. Marije Baas uit hoe slagaderverkalking ontstaat, welke behandelingen er zijn en wat je zelf kunt doen om je bloedvaten zo gezond mogelijk te houden.
Voluit leven met diabetes. Dat is waar Diabetesvereniging Nederland voor staat. Samen zetten we ons in voor goede zorg en een beter leven voor alle mensen met diabetes.