Kreatinine (creatinine) is een afvalstof die ontstaat bij het gebruik van je spieren. Iedereen maakt het aan, elke dag opnieuw. Je nieren halen kreatinine uit je bloed en voeren het af via de urine. Omdat dit proces constant plaatsvindt, is kreatinine een goede maat om te zien hoe goed je nieren werken. Als je nieren niet goed werken blijft er teveel kreatinine in je bloed.
Kreatinine meten ze in je bloed en urine. Dit doen ze in een laboratorium. Op basis van het kreatinegehalte in het bloed wordt ook de eGFR berekend. eGFR is de Engelse afkorting voor ‘geschatte glomerulaire filtratie snelheid’. Dit getal zegt iets over de snelheid waarmee je nieren het bloed filteren (nierfunctie). Je zorgverlener kan er ook voor kiezen om de verhouding tussen kreatinine en albumine (eiwit) te laten bepalen. Dit noemen we de albumine-kreatineratio. Daarmee wordt de schade aan je nieren geschat.
Meer informatie over het meten van kreatinine vind je op de website van de Nierstichting.
Bij diabetes kunnen je nieren langzaam minder goed werken. Dat heet diabetische nefropathie. Als je nieren minder goed werken, stijgt je kreatinine in het bloed. Een hoge kreatininewaarde kan een teken zijn dat je nierfunctie achteruit gaat.
De kreatininewaarde ligt normaal tussen de 45–80 micromol/liter voor vrouwen en 45-100 micromol/liter voor mannen. De waarde is ook afhankelijk van je spiermassa en leeftijd. Bespreek daarom je waarden altijd met je arts of diabetesverpleegkundige.
Om te bepalen of je nieren goed werken, wordt gekeken of het eiwit albumine in de urine zit. Als er veel albumine in de urine zit, kan het zijn dat je nieren beschadigd zijn. Maar er kunnen ook andere, tijdelijke oorzaken zijn. Bijvoorbeeld blaasontsteking, menstruatie of koorts. Daarom is een herhaling van het onderzoek altijd nodig.
Ook de verhouding tussen de hoeveelheid eiwit (albumine) en kreatinine is belangrijk. De hoeveelheid albumine wordt gedeeld door de hoeveelheid kreatinine. De albumine-kreatinineratio geeft een goed beeld van de hoeveelheid eiwit in de urine. De uitslag kun je verdelen in normaal, matig verhoogd en sterk verhoogd (veel) eiwitverlies.
De nierfunctie (eGFR) geeft samen met de hoeveelheid eiwit in de urine aan hoe ernstig de nierschade is.
Voor je jaargesprek krijg je ook altijd een bloed- en urineonderzoek. Hierdoor krijgt je zorgverlener een idee hoe goed je nieren werken. Het meten van kreatinine hoort daarbij. Vaak vraagt je arts dat tegelijk met urineonderzoek naar albumine (micro-albuminurie). Gaat de werking van je nieren achteruit? Dan is het soms nodig om je kreatinine vaker te laten controleren.
Hoe langer je diabetes hebt, hoe meer je lichaam wordt aangetast. De één is daar gevoeliger voor dan de ander. Ik ben helaas van de gevoeligere soort.
Carlo, 48 jaar
Is je kreatininewaarde verhoogd, dan zal je zorgverlener kijken of er ook sprake is van nierschade. Is er sprake van nierschade? Let dan op de volgende dingen:
Voluit leven met diabetes. Dat is waar Diabetesvereniging Nederland voor staat. Samen zetten we ons in voor goede zorg en een beter leven voor alle mensen met diabetes.